زندگی گروهی مورچه ها

نگاه اجمالی

حشرات اجتماعی شامل گونه‌های بی‌شماری از زنبورهای عسل ، زنبورهای معمولی و تمام گونه‌های مورچه‌ها و موریانه‌ها می‌شود. حشرات اجتماعی در گروههای فامیلی زندگی می‌کنند و یا به صورت قبیله‌ای زندگی کرده و لانه‌های بسیار بزرگ می‌سازند. در هر قبیله فقط یک حشره ، یعنی ملکه ، تولید مثل می‌کند. بیشتر حشرات دیگر کارگر هستند که به جمع‌آوری غذا و حفاظت از لانه و نوزادان مشغول هستند.

مورچه (formica) حشره‌ای است از راسته نازک بالان که تیره خاصی را به نام تیره مورچگان در این راسته بوجود می‌آورد. مورچه جانوری است اجتماعی و آن دارای گونه‌های بسیاری می‌باشد و مخصوصا برخی گونه‌های نواحی حاره مورچه‌های خطرناک و گوشتخوار هستند. در حدود 8000 گونه مختلف از مورچه‌ها شناخته شده است، مورچه‌ها حشراتی هستند که از نظر هوش و غریزه طبیعی کامل می‌باشند. این حشره در مقایسه با حشرات دیگر ، لانه ساده‌تری دارد، بیشتر آنها در زیر زمین تونلهایی حفر می‌کنند، یا با استفاده از مواد خاکریز درست می‌کنند.





نمل به معنی مورچه در قرآن

آیات 16 و 18 و 19 سوره نمل به مورچه اشاره فرموده است. از آیات این سوره به خوبی استفاده می‌شود که داستان حکومت حضرت سلیمان جنبه عادی نداشت، بلکه توام با خارق عادات و معجزات مختلفی بود. در حقیقت خداوند قدرت خود را در ظاهر ساختن این حکومت عظیم و قوایی که مسخر آن بود، نشان داد. خداوند در آیه 16 این سوره می‌فرماید :

« لشگریان سلیمان از جن و انس و پرندگان نزد او جمع شدند. آنقدر زیاد بودند که باید توقف می‌کردند تا به هم ملحق شوند. »

سپس در آیه 18 می‌فرماید :

« به هر حال سلیمان با این لشکر عظیم حرکت کرد تا به سرزمین مورچگان رسیدند. در این حال مورچه‌ای از مورچگان همنوعان خود را مخاطب ساخت و گفت : ای مورچگان! داخل لانه‌های خود شوید تا سلیمان و لشگریانش شما را پایمال نکنند، در حالی که نمی‌فهمند. »

در آیه 19 : « سلیمان از شنیدن سخن این مورچه تبسم کرد و خندید. »

در اینجا سلیمان رو به درگاه خدا کرد و چند تقاضا نمود :

« پروردگارا! راه و رسم شکر نعمتهایی را که بر من و پدر و مادرم ارزانی داشتی به من الهام فرما. دیگر اینکه مرا موفق بدار تا عمل صالحی به جای آورم که تو از آن خشنود می‌شوی و بالاخره مرا به رحمتت در زمره بندگان صالحت داخل گردان. »

یعنی هدف نهایی بدست آوردن قدرت انجام عمل صالح است و عمل صالح نیز مقدمه‌ای است برای جلب خشنودی و رضای خدا که هدف نهایی است.

تنوع مورچه‌ها در هر دسته

همه مورچه‌ها دارای زندگی اجتماعی هستند، یعنی مورچه‌ها در دسته‌های جدا از هم زندگی می‌کنند. در هر دسته سه نوع مورچه وجود دارد: ملکه که وظیفه آن تخم گذاری و به دنیا آوردن نوزادان است. عده‌ای مورچه‌های کارگر هستند که فاقد بال می‌باشند و کار آنها جمع‌آوری دانه‌ها و مواد غذایی و حفر لانه و نگهداری تخمها و نوزادان می‌باشد. تعداد کمی از افراد یک لانه ، مورچه‌های نر ماده هستند که دارای چهار بال نازک می‌باشند. اندازه گروههای مورچه‌ها بسیار متنوع است. برخی از این گروهها یا دسته‌ها فقط شامل چند دوجین مورچه هستند، در حالی که در دسته‌های دیگر صدها هزار مورچه فعال زندگی می‌کنند.

ساختمان مورفولوژیکی مورچه

مورچه‌ها گر چه از نظر اندازه ظاهری با یکدیگر فرقهای زیادی دارند، ولی از جهت شکل ظاهری کم و بیش شبیه یکدیگر هستند. بر روی سر مورچه یک جفت شاخک یا آنتن وجود دارد. این شاخکها مدام حرکت می‌کنند، زیرا اینها شاخکهای معمولی نیستند، بلکه اندامهای بویایی جانور به شمار می‌روند. بنابراین مورچه در عین حال که فاقد بینی است، ولی حس بویایی دارد. شاخکها همچنین به مورچه کمک می‌کنند تا مورچه‌های دیگر را بشناسند و با آنها ارتباط برقرار کنند.

سر مورچه شامل مغز ، یک جفت چشم مرکب و آرواره‌های قوی و دهان است. علاوه بر چشم مرکب ، بیشتر مورچه‌ها دارای اندام بینایی دیگری به نام چشم ساده هستند. بین شکم و تنه این حشرات پایه‌ای وجود دارد که بوسیله آن شکم می‌تواند حرکات زیادی در جهات مختلف انجام دهد. مورچه‌های کارگر دارای سر کوچکی هستند، در صورتی که نر ماده‌ها دارای سری بزرگ می‌باشند. آرواره‌های این حشره نسبتا قوی است و پاهایش به چنگال ختم می‌شوند.

بالهای جنس ماده حشره مذکور پس از جفت گیری می‌افتند. عمر مورچه‌های کارگر 8 تا 10 ماه ، مورچه ملکه یک سال و مورچه‌های نر ماده فقط دو هفته است، یعنی پس از جفتگیری با ماده می‌میرند.

غذای مورچه‌ها

هزاران نوع مورچه در جهان زندگی می‌کنند که هر نوعی زندگی و غذای مخصوص به خود را دارند.

·         مورچه خرمن چین : مورچه‌ای است که از گیاهان اطراف خود دانه می‌چیند و به لانه خود می‌برد و از آنها استفاده می‌کند.

·         مورچه شیر دوش یا گله‌دار : این مورچه‌ها به شکار شته‌ها می‌روند، آنها را گله گله در لانه جای می‌دهند و با نواختن ضربه‌های محکمی بر پهلویشان ، مایع شیرین مزه‌ای از اندامشان برای خود می‌دوشند.

·         مورچه‌های باغبان : دسته دیگر از مورچه‌ها باغبانی می‌کنند، یعنی قارچهای بسیار ریزی را می‌پرورند و خوراکشان را فقط از آنها تهیه می‌کنند. برای کشت قارچها نیاز به باغچه‌ای هم دارند که برای این کار خمیری فراهم می‌کنند و قارچهای مورد نظر خود را بر روی آن می‌کارند.

·         مورچه‌های آسیابان : این نوع مورچه‌ها با کله بزرگ و فکهای نیرومندشان دانه‌ها را آسیاب می‌کنند.

انواع مورچه‌ها

·         مورچه‌های تپه ساز ، همچون مورچه‌های چوب‌زی در انگلستان فراوان هستند. این مورچه‌ها چنان بلند خانه سازی می‌کنند که گاهی ارتفاع ساختمان‌هایشان به یک متر و پهنای آن به 30 سانتی متر می‌رسد.

·         برخی از مورچه‌ها ، برده‌دار هستند، یعنی دسته دسته همچون گروههایی که عازم ماموریت نظامی هستند، به سراغ مورچه‌های کوچکتر می‌روند. تخمها ، کرمها و شفیره‌های آنها را غارت می‌کنند و از آنها نگهداری می‌کنند تا بالغ شوند و در این هنگام آنها را به بیگاری وامی‌دارند.

·         در آفریقای مرکزی ، آمریکای جنوبی و نیز آسیای جنوبی ، پاره‌ای از انواع مورچه‌ها ، گوشتخوار هستند. گاهی آنها را مورچه‌های قزاق گویند. چون بسیار بی‌رحم هستند و در ستونهای طولانی مانند نظامیان جنگجو در جستجوی جانداری به راه می‌افتند تا از گوشت بدن او تغذیه کنند.

زندگی اجتماعی مورچه‌ها

در حدود 8000 گونه مختلف مورچه وجود دارد و همه آنها در گروههای فامیلی زندگی می کنند این حشره درمقایسه با حشرات دیگر لانه ساده‌تری می‌سازد بیشتر آنها در زیر زمین تونلهایی حفر می‌کنند یا با استفاده از موادی خاکریز (پرچین) درست می‌کنند در طول تابستان مورچه‌های بالدار از لانه بیرون آمده و بطور دسته جمعی حرکت می‌کنند آنها جفت گیری می‌کنند و برای تشکیل اجتماع جدیدی پرواز کرده و می‌روند.

مورچه‌های صحرا نشین اجتماعی در طول شب یک توده مخروطی موقت درست می‌کنند آنها برای این کار از بدنشان استفاده می‌کنند مورچه‌ها به همدیگر می‌چسبند و از یک شاخه درخت آویزان می‌شوند آنها بوسیله پنجه‌هایشان به یکدیگر می‌چسبند و این مخروط را می‌سازند. یک لانه مورچه از چندین اطاقچه که بوسیله تونلهایی به هم مرتبط می‌شوند، تشکیل شده است.

چرخه زندگی مورچه

چرخه حیات مورچه بسیار جالب است. ماده‌های یک کلنی یعنی ملکه تا ارتفاع زیادی در آسمان به پرواز در می‌آیند و نرها نیز به دنبالشان می‌روند. پس از این پرواز جفت گیری ، نرها فورا می‌میرند و ملکه پایین می‌رود و به تنهایی آغازگر یک گروه یا دسته جدید می‌شود. او آشیانه‌ای حفر می‌کند و تخم می‌گذارد. پس از آن که کرمهایی که فاقد پا هستند، از تخم بیرون می‌آیند، ملکه مادر به آنها کمک می‌کند تا پیله‌ای به دور خود بتنند. هنگامی که مورچه جوان به اندازه کافی رشد کرد، ملکه یک سر پیله را سوراخ می‌کند و مورچه را از داخل محفظه خود خارج می‌سازد. این کارگران تازه نفس ، تقریبا به فوریت زندگی پر کار و فعال خود را آغاز می‌کنند که وقف ملکه و بقیه اعضای گروه است.

 

مورچه ها ده ها هزار گونه هستند.اندازه ی مورچه های مختلف با هم متفاوت است.کوچک ترین مورچه ها کمتراز دو میلی متر طول دارند.برخی مورچه ها ی بزرگ 6/5 سانتی متر هم میرسند. در لانه ی مورچه ها یک یاچند ملکه زندگی می کند.ملکه سرپرست اصلی لانه است ووظیفه ی اوتخم گذاری است .جثه ی ملکه د رشت تر ازسایر افراد است.

وقتی نوزادان مورچه از تخم خارج می شوند شبیه کرم های کوچکی به رنگ سفید هستند.به نوزاد های کرمی شکل مورچه و سایر حشرات ”لارو“می گویند.

 ملکه:  

هرساله یک یا دوبار در یک روز گرم تابستان ،دسته های مورچه درحالتی شتاب زده وهیجان وار از لانه ی خود بیرون می آیند؛درحالی که بعضی ازکارگرها دراطراف لانه روی زمین می گردند،ملکه هاومورچه های نردرآسمان به پروازدرمی آیند و پس از یکی دو ساعت به زمین برمی گردند ومورچه های نر مرده وملکه بلا فاصله لانه ای پیدا نموده وشروع به تخم گذاری می کند.     معمولاً درآخرزمستان ملکه تخم های مخصوصی تولیدمی کندکه ازآنها نوزادانی خارج می شوند که پس از رشد به مورچگانی نروماده بالدارتبدیل می شوند.ملکه به تنهایی پرورش اولین نوزادان را بر عهده می گیرد و مواد غذایی مورد نیاز آنها را فراهم می کند وپس از این که اولین نوزادان رشد کافی کردند وبه مورچه های کارگر تبدیل شدند،وظیفه ی او تخم گذاری است. 

سلام وخسته نباشید

سلام ای معلم خوبم

به خاطر زحمات شما کمال تقدیروتشکر رادارم.

امیر حسین  امامی.

            میزان پوشش بدن برای زن و مرد از نظر اسلام           

-           

-           

           امام صادق علیه السلام مي فرمايند: حجاب زن براي طراوت و زيبایي اش مفيدتر مي باشد 

          

   امام على عليه السّلام فرموده اند : پوشيده و محفوظ داشتن زن مايه آسايش بيشتر و دوام زيبايى اوست

چرا باید زن خودش را از غیرمحارم خودش بپوشاند؟ رمز و سر این مطلب چیست و چه فایده ای دارد؟ اولین خاصیتش خاصیت روانی است، یعنی آرامش روانی

 در هر جامعه ای که روابط زن و مرد بر اساس عفاف بود، عفاف در همین حدود اسلامی که عرض می کنم یعنی زنان در خارج دایره ازدواج، خود آرا و خودنما نبودند و وسیله تهییج مردان را فراهم نکردند و مردان هم در خارج از دایره ازدواج دنبال لذت جویی و کامجویی به وسیله چشم، دست، لامسه و غیر لامسه نبودند قلبها و روحها آرام و سالم است، و در هر جامعه ای که بر عکس این حالت ست اولین ناراحتی اجتماعی، ناراحتیهای روانی است.

 

پوشانیدن وجه و کفین

در اینکه پوشانیدن غیر صورت و دو دست (از مچ به پایین) بر زن واجب است از لحاظ فقه اسلام هیچگونه تردیدی وجود ندارد. این قسمت جزء ضروریات و مسلمات است نه از نظر قرآن و حدیث، و نه از نظر فتاوی، در این باره اختلاف و تشکیکی وجود ندارد. آنچه مورد بحث است پوشش چهره و دستها تا مچ است .
مسأله پوشش بر حسب اینکه پوشانیدن وجه و کفین واجب باشد یا نباشد دو فلسفه کاملا متفاوت پیدا می کند. اگر پوشش وجه و کفین را لازم بدانیم در حقیقت طرفدار فلسفه پرده نشینی زن و ممنوعیت او از هر نوع کاری جز در محیط خاص خانه و یا محیطهای صددرصد اختصاصی زنان هستیم. ولی اگر پوشیدن سایر بدن را لازم بدانیم و هر نوع عمل محرک و تهییج آمیز را حرام بشماریم و بر مردان نیز نظر از روی لذت و ریبه را حرام بدانیم اما تنها پوشیدن گردی چهره و پوشیدن دستها تا مچ را واجب ندانیم آنهم به شرط اینکه خالی از هر نوع آرایش جالب توجه و محرک و مهیج باشد بلکه ساده و عادی باشد، آنوقت مسأله، صورت دیگری پیدا می کند و طرفدار فلسفه دیگری هستیم، و آن فلسفه اینست که لزومی ندارد زن الزاما به درون خانه رانده شود و پرده نشین باشد بلکه صرفا باید این فلسفه رعایت گردد که هر نوع لذت جنسی اختصاص داشته باشد به محیط خانواده، و کانون اجتماع باید پاک و منزه باشد و هیچگونه کامجوئی خواه بصری و خواه لمسی و خواه سمعی نباید در خارج از کادر همسری صورت بگیرد.

بنابراین زن می تواند هر نوع کار از کارهای اجتماعی را عهده دار شود. مقصود ما اینست که اگر پوشیدن چهره و دو دست، مخصوصا چهره واجب باشد خود بخود شعاع فعالیت زن، به اندرون خانه و اجتماعات خاص زنان محدود می شود ولی اگر پوشیدن گردی چهره واجب نباشد، این محدودیت خودبخود لازم نمی آید.
خلاصه اینکه وجه و کفین، مرز محبوسیت و عدم محبوسیت زن است، و ایرادهائی که مخالفین پوشش می گیرند، در صورتی است که حجاب وجه و کفین را لازم بدانیم. ولی اگر پوشیدن وجه و کفین را واجب ندانیم، در پوشش سایر قسمتهای بدن هیچگونه اشکالتراشی نمی توان کرد، بلکه اشکال برطرف مخالف وارد است. اگر زن، مرض نداشته باشد و نخواهد لخت بیرون بیاید، پوشیدن یک لباس ساده که تمام بدن و سر، جز چهره و دو دست تا مچ را بپوشاند، مانع هیچ فعالیت بیرونی نخواهد بود. بلکه برعکس، تبرج و خودنمائی و پوشیدن لباسهای تنگ و مدهای رنگارنگ است که زن را به صورت موجودی مهمل و غیر فعال در می آورد که باید تمام وقتش را مصرف حفظ پزیسیون خود کند.

علت و فلسفه پيدا شدن حجاب چيست؟ چطور شد که حجاب ميان همه يا برخي از ملل به وجود آمد. مخالفان حجاب سعي کرده اند، جريانات ظالمانه را به عنوان علت پيدا شدن حجاب ذکر کنند و در اين جهت ميان حجاب اسلامي و غيراسلامي تفاوتي قائل نشده اند و چنين وانمود مي کنند که حجاب اسلامي نيز از همين جريانات ظالمانه سرچشمه مي گيرد.
    آنها در باب علل پيدايش حجاب نظريات فراواني دارند از جمله اين نظريات:
    1- ميل به رياضت و رهبانيت
    2- عدم امنيت و عدالت اجتماعي
    3- تسلط مرد بر زن و پدرشاهي
    4- حسادت و خودخواهي مرد
    5- عادت زنانگي زن
    اين علل تاثيري در به وجود آمدن حجاب اسلامي ندارند. يعني اين موارد حکمت و فلسفه اي که در اسلام سبب تشريع حجاب شده نبوده است.
    اما اسلام براي پوشش زن در اسلام فلسفه خاصي قائل است که عقل آن را موجه مي داند و از نظر تحليل مي توان آن را مبناي حجاب در اسلام دانست.
    حجاب در اسلام از يک مسئله کلي تر واساسي تر ريشه مي گيرد و آن اين مطلب است که اسلام مي خواهد انواع لذت هاي جنسي چه بصري و چه لمسي در محيط خانواده انجام گيرد و اجتماع منحصرا مخصوص کار و تلاش باشد.
    برخلاف سيستم هاي غربي که کار و فعاليت را با لذت جويي هاي جنسي بهم مي آميزد، اما اسلام مي خواهد اين دو در دو محيط کاملامجزا صورت گيرد.
    فلسفه پوشش در اسلام چند چيز است:

  1- آرامش رواني

 2- استحکام پيوند خانوادگي   

 3- استواري اجتماعي

 4- بالابردن ارزش زن.

 

 

     ازحجاب اسلامی تا آداب و رسوم محلی   

در کشور افغانستان در طول دوران حکومت طالبان آنچه که به عنوان پوشش رسمی بانوان مورد پذیرش واقع شده بود، برقع بود که سراسر بدن یک زن را به صورت کامل و یک دست می‌پوشاند. این نوع پوشش قبل از دوران طالبان نیز در بسیاری از شهر‌های افغانستان از جمله کابل رائج بود، اما با آمدن طالبان حالت الزامی به خود گرفت. گرچه برقع برای آن دسته از زنانی که زمینه پوشیدن آن را دارند، امری مطلوب و پسندیده است.

اما برای زنان شاغل که در محیط بیرون از خانه و ادارات فعالیت دارند، ضرورت ندارد، زیرا برقع عملًا آنها را از فعالیت و کار در بیرون از خانه باز می‌دارد و به معنای واقعی کلمه پرده نشین می‌سازد.
طبیعی‌ترین سؤالی که ممکن است یک زن از خود بپرسد این است: آنچه که وی بنام حجاب اسلامی می‌پوشد، چه مقدارش به اسلام ارتباط دارد و چه میزانش ساخته و پرداخته آداب و رسوم ملتهاست؟ و اساساً‌ْ آیا پوششی که از نظر اسلام مطلوب است کدام است؟ آیا می‌توان برقع نپوشید ولی حدود و مقررات اسلامی را نیز زیر پا نگذاشت؟

اگر به این سؤالها پاسخ سنجیده داده نشود پیامدهای ناگواری خواهد داشت. زیرا که از یک سو دشمنان اسلام از چنین موقعیتی سوء استفاده نموده و دین اسلام را مخالف حقوق زن قلمداد می‌کنند و از سوی دیگر عده‌ای از بانوان از مشکلاتی که برقع یا پوشش‌های مشابه برای آنها ایجاد کرده خسته شده و به ناچار آنها را کنار می‌گذارند. اما ممکن است لباسی جای گزین آن کنند که چندان مناسب نباشد و چه بسا برهنگی را به جای آن انتخاب کنند.

ولی اگر توضیح داده شود که پوشش اسلامی دقیقاً چه معیار و مشخصاتی دارد؟ مسلماً یک بانوی مسلمان لباسی را انتخاب خواهد کرد که از یک سو منافی با اعتقادات دینی‌او نباشد و از سوی دیگر مزاحم کار و فعالیتش نگردد.  به یقین اگر محدوده پوشش اسلامی به وضوح بیان گردد و تفاوت پوشش اسلامی با آداب و رسوم محلی توضیح داده شود، دیگر هیچ بانوی با عزتی سراغ برهنگی نخواهد رفت،  زیرا که پوشش اسلامی به هیچ وجه مزاحم کار و فعالیت زن نیست و اگر کسی مغرض نباشد از آن روی بر نخواهد تافت.

آداب و رسوم ملت‌ها

دین مقدس اسلام به خاطر یک سری مصالح، به زن دستور داده است تا زیبائی‌های بدنش را به نمایش نگذارد؛  به همین جهت برای پوشش زن یک سری حدود و ضوابط خاصی را در نظر گرفته است. اما از سوی دیگر هر ملت و هر قوم و نژاد و هر کشوری آداب و رسوم خاصی در نحوة لباس پوشیدن دارند. در میان برخی از عربها، ایرانیها، و بسیاری از مناطق افغانستان پوشیدن چادر رایج است، اما در برخی از مناطق از قبیل ترکیه، لبنان ، فلسطین و ... پوشیدن چادر به صورت گسترده رایج نیست. و گاهی حتی بانوان متدین نیز خود را ملزم به پوشیدن چادر نمی‌بینند. در این مناطق بانوانی که می‌خواهند به قوانین اسلام در باب پوشش عمل کنند با یک روسری یا یک مقنعه سر و گردن خود را می پوشانند و بر روی لباس‌های خود از مانتوی بلند و احیاناً گشاد استفاده می‌کنند.

اکنون سؤال اینجاست که حجاب اسلامی که مورد تأکید شرع است با کدام یک از اشکال لباس پوشیدن که در بالا ذکر شد مطابقت دارد؟

نظر مراجع درباره پوشش زن

ساده ترین و آسان ترین راه برای تشخیص ضوابط پوشش زن در اسلام استفاده از رساله‌های عملیه مراجع است که هم برای عموم مردم قابل استفاده است و هم برای تحصیل کرده‌ها حجت است.

حال ببینیم که مراجع عظام تقلید چه ضوابطی برای پوشش زن مشخص کرده‌اند؟

بیانات مراجع در این باره تحت چهار شماره قابل تلخیص است:

1.  پوشاندن بدن و موی زن واجب است.(1)

2.  پوشاندن قرص صورت و دست‌ها از مچ به پائین واجب نیست.(2)

3. پوشاندن بدن و مو با حدودی که ذکر شد فقط در دو جا واجب است:

الف) در حال نماز.

ب ) در جایی که آن بانو در معرض دید یک مرد نامحرم  باشد.

بنا بر این اگر زنی در معرض دید مردانی که محرم او به حساب می‌آیند باشد یا در معرض دید بانوان دیگر قرار داشته باشد، رعایت حدود و ضوابط فوق بر او واجب نیست. (3)

4. زنان کهنسالی که از شدت پیری دیگر کسی به ازدواج با آنها  تمایلی ندارند می‌توانند موهای خود را نپوشانند.(4)

این نظر مراجع در باب پوشش است. اما در اینکه نوع لباسی که زن برای حفظ حجاب اسلامی می‌پوشد، چه نوع لباسی باید باشد؟ هیچ دستور خاصی در فتاوای مراجع نیامده است. بلکه هر نوع لباسی که بتوان با آن بدن و مو را پوشاند کفایت می‌کند. البته به شرطی که لباس مذکور به گونه‌ای نباشد که باعث تحریک مردان اجنبی شده و مفسده در پی داشته باشد.

تا اینجا به دو نوع ملاک و معیار برای حجاب دست یافتیم: یکی پوشانده شدن آن قسمت‌هایی از بدن زن که نباید در معرض دید نامحرم قرار گیرد و دیگری تحریک آمیز نبودن لباس.

چه نوع لباسی تحریک‌آمیز است؟

اگر مشخص کنیم که چه نوع لباسی باعث تحریک اجنبی و در نتیجه منجر به مفسده می‌شود و چه لباسی چنین خصوصیتی را ندارد می‌توانیم تشخیص دهیم که کدام نوع لباس از نظر اسلام ممنوع است و چه لباسی ممنوع نیست؟

آنچه در ابتدا به ذهن می‌رسد این است لباسی که حجم بدن زن را به صورت یکدست نشان نمی‌دهد بلکه از پشت این لباس برآمدگی‌های بدن قابل تشخیص است، چنین لباسی تحریک آمیز به حساب می‌آید. و باید همراه اینگونه لباس‌ها چادر نیز پوشیده شود تا هیچ عضوی از اعضای بدن قابل تشخیص نباشد بلکه تمام بدن به صورت یکدست نشان داده شود.

اما واقعیت این است، لباس‌هایی که حجم بدن بانوان را نشان می‌دهند، همگی به یک شکل نیستند بلکه برخی از لباس‌ها به شکلی به بدن می‌چسپند که اعضای بدن را به صورت برجسته نشان می‌دهند. چنین لباسی قطعاً تحریک آمیز است و اساساً گاهی شرکتهای تولیدی برخی از لباس‌ها را عمداً به شکلی می‌سازند که برای تزیین و برجسته کردن اندام مورد استفاده قرار گیرد. این نوع لباس‌ها پوشیدن شان در درون خانه و نزد همسر کار مذمومی نیست ولی مسلماً در کوچه و بازار قابل استفاده نیست و منجر به ترویج فساد در جامعه می‌شود.

اما همه لباس‌ها این خصوصیت را ندارند بلکه برخی از لباس‌ها ممکن است حجم بدن را نشان دهند ولی برای آن برجستگی ایجاد نمی‌کنند مثل برخی از مانتوها یا برخی از پیراهنهای بلند؛ این گونه لباس‌ها محرک نیست. پس دلیلی برای نادرست بودن آنها وجود ندارد. البته اینکه می‌گوئیم محرک نیست مراد این است که برای نوع مردم تحریک ایجاد نمی‌کند اما برخی از افراد مریض در همه جوامع وجود دارند که نگاه شان به زن،  نگاه بیمارگونه  است. چنین افرادی با اندک منظره‌ای تحریک می‌شوند، مسلماً مراد از محرک نبودن لباس بانوان محرک نبودن برای این گونه افراد نیست اینها افراد مریضند و باید درمان شوند نه اینکه بانوان مجبور باشند از ترس به گناه افتادن این گونه افراد خود را در پشت پرده پنهان کنند. اینان ممکن است به مردان  نیز نگاه شهوت آلود کنند. حال می‌پرسیم آیا بر مردان نیز واجب است که چادر بپوشند تا افراد این چنینی نتوانند به آنها نگاه کنند؟ مسلماً پاسخ منفی است.

پس منظور از تحریک آمیز نبودن لباس، تحریک آمیز نبودن برای عامه مردم است هر چند که سزاوار است یک زن مسلمان پوششی را بر گزینند که حتی برای افراد وسواس و مریض نیز تحریک آمیز نباشد.

با در نظر داشت مطالب فوق اکنون این پرسش را مطرح می‌کنیم که اگر بانوئی با رعایت حجاب مورد نظر اسلام اما بدون چادر، در خیابان ظاهر شود آیا این کارش بر خلاف قانون اسلام است یا نه؟

اگر مو یا بدن خانمی بیشتر از قرص صورت و بالاتر از مچ دست، پیدا نباشد مراجع عظام خود این پوشش را فی نفسه دارای اشکال نمی‌دانند اما اگر این کار باعث تحریک دیگران شود و مفسده در پی داشته باشد ایراد دارد.(5)

حال با توجه به این مطلب می‌گوئیم: لباسی که یک زن می‌پوشد اگر از لباس‌هائی که حجم بدن را به طور تحریک آمیز نشان می‌دهد، نباشد و برای اغلب مردم تحریک ایجاد نکند در فتاوای مراجع عظام               مطلبی که پوشیدن این نوع لباس را ممنوع سازد وجود ندارد و اگر از نوع لباس‌هائی باشد که پوشیدنش جامعه را به گناه آلوده می‌کند، مسلماً پوشیدنش جایز نیست. نتیجه اینکه آنچه از نظر اسلام مهم است مقدار پوشش است نه نوع آن. بنا بر این هر لباسی که بتواند برآمدگی های بدن زن را بپوشاند، پوشش مناسب اسلامی به شمار می‌رود و از نظر علمای دینی و مراجع هیچگونه اشکالی ندارد، زیرا که اسلام هیچ گونه تعصبی روی لباس خاصی ندارد.

فعالیت یا بی‌بند وباری

بدین ترتیب می‌بینیم که رعایت پوشش اسلامی مستلزم هیچ مشقتی برای بانوان نیست. پوشیدن روسری یا مقنعه یا مانتو یا لباس‌های مشابه هیچ مشقتی ندارد و مزاحم هیچ فعالیتی نیست. بانوان صدر اسلام دوشادوش مردان کار می‌کردند. حتی با اینکه جهاد برای بانوان واجب نبود آنها به جبهه می‌رفتند و به مداوای مجروحین می‌پرداختند و گاهی حتی با دشمنان می‌جنگیدند و لباسشان هیچ مزاحمتی برای آنها ایجاد نمی‌کرد.

 ناگفته پیداست که منظور از فعالیت، فعالیت سالم است نه اینکه در ظاهر کار باشد ولی در واقع ارضای هوا و هوس. . اگر یک بانو بخواهد وارد اجتماع شود تا به کار بپردازد و برای جامعه خدمت  و برای تهیة هزینة زندگی به شوهرش کمک کند و خلاقیت‌ها و استعدادهای خود را شکوفا سازد، مسلماً پوشش اسلامی مانع فعالیتش نیست ولی اگر بخواهد دست به اقداماتی بزند که چشم حریص ناظران بیمار دل را متوجه خود سازد و هزاران نوع فساد را در جامعه رائج سازد، بدیهی است که پوشش اسلامی مانع  این جور کار‌ها ست و اسلام نیز به هیچ زنی اجازه نمی‌دهد که به اینگونه اعمال دست زند.

چرا بانوان؟

اکنون ممکن است این سؤال مطرح شود که چه تفاوتی میان زنان و مردان وجود دارد که اسلام به زنان دستور داده که بدن و موی خود را بپوشانند ولی به مردان چنین دستوری نداده  است؟

برای جواب این سؤال بد نیست که بخشی از فرمایشات استاد مطهری را نقل کنیم و جواب تفصیلی آن را به فرصت دیگری وا گذاریم. استاد مطهری(ره ) می‌فرماید:

«اگر می بینیم که وظیفه پوشش به زن اختصاص یافته از این جهت است که ملاک آن مخصوص زن است ... زن مظهر جمال و مرد مظهر شیفتگی است. قهراً به زن باید بگویند که خود را در معرض نمایش قرار نده  نه  به مرد. لهذا با اینکه دستور پوشیدن برای مرد مقرر نشده است عملاً مردان پوشیده تر از زنان از منزل بیرون می‌روند زیرا تمایل مرد به نگاه کردن و چشم چرانی است نه به خود نمایی و بر عکس تمایل زن بیشتر به خود نمایی است، نه به چشم چرانی. تمایل مرد به چشم چرانی بیشتر زن را تحریک به خود نمایی می‌کند و تمایل به چشم چرانی کمتر در زنان  وجود دارد لهذا مردان کمتر تمایل به خود نمایی دارند و به همین جهت تبرج از مختــــــصات زنان است.»(7)

در پایان، امیدواریم که زنان مسلمان کشور ما با بهره گیری از تعالیم و آموزه‌های اسلامی، هم حجاب اسلامی را در حد مطلوبش رعایت نمایند و هم به فعالیت‌های اجتماعی خود بپردازند تا انشاء الله جامعه سالم، فعال ، شکوهمند و مترقی داشته باشیم.

اداب لباس پوشیدن

در روایت مختلف ادابی بشرح زیر ذکر شده است.
1-
هنگام پوشیدن لباس این دعا را بخواند الحمدالله الذی کسانی هذا- خدا را شکر می گویم که مرا چنین لباس پوشاند.
2-
در پوشیدن کلیه لباس و کفش ها وغیره از طرف راست باید اغاز شود - و در خارج کردن از چپ اغاز گردد.
3-
رسول اکرم صلی الله علیه وسلم لباس سفید را می پسندیدند البته لباس سیاه رنگ سنت و از رسول خدا صلی الله علیه وسلم پوشیدن ان ثابت است بصورت مندیل وجبه.
4-
پو شیدن مندیل سیاه مستحب است و با اندازه یک دست(نیم متر) شمله نیز مسنون و مستحب می باشد .
5-
کلاه پوشیدن زیر عمامه مسنون است.
6-
ازار یا شلوار اندکی از کعبین بالاتر باید باشد و پایین تر از ان صحیح نیست و خداوند از چنین عملی غضبناک خواهد شد.
رسول اکرم صلی الله علیه وسلم فر مودند.: هر کس لباس را از کعبین درازتر بگذارد خداوند به او نظر رحمت و شفق نخواهد کرد.
7-
پوشیدن انگشتر نقره برای زن و مرد اشکالی ندارد اما پوشیدن انگشتر طلا بهر صورت که باشد برای مردان قطعا حرام میباشد و در هر صورت دیگر برای مردان طلا ولباس ابریشمی خرام است بجز بستن دندان و ساختار بینی در وقت ضرورت برای مردان که از طلا باشد جا ـز میباشد.
8-
رنگ کردن ریش و موی بجز با حضاب سیاه خالص با حنا و غیره اشکالی ندارد.
9-
کسیکه خواسته باشد موی سر را نگاه دارد لازم است در حد توان در شستشوی ان توجه داشته باشد و گاه گاهی از شانه نیز استفاده کند.
10
کوتاه کردن بروت(سبیل) و تا یک قبضه دراز نگاهداشتن ریش نزد احناف مسنون و واجب است
بشرط اینکه بروتها از سبیلها ( تا حد سرخی لب) تجاوز نکنند- کوتاه کردن و تراشیدن ریش صحیح نیست.
11-
سرمه کشیدن برای مردان و زنان اشکالی ندارد بلکه مسنون نیز میباشد البته شب برای سرمه کشیدن بهتر است.
12-
مسله موی سر قبلا ذکر و اینک تکرار گفته می شود که تراشیدن کل سر و یا نگاه داشتن همه ان سنت است اما از طرفی نگاه داشتن و از طرفی کوتاه کردن این مشابهت با کفاره است که اکیدا باید از ان بر حذر بود.
13-
مسله پوشش برای مردان از ناف تغا زانو پوشش فرض است و برای زنان از کاسه سر تا ناخن پای فرض است- زنان نباید از لباسهای نازک استفاده کننند بحدیکه بدن یا موی سر از پشت لباس ظاهر باشد- و هنگامیه که زن مسلمان نماز میخواند لازم است از چادری استفاده کند که از سر تا پای و تا مچ دو دست همه زیر پوشش باشد اگر چنانچه از مچ پای و دست بالاتر اندکی از بدن ظاهر باشد نمازش باطل خواهد بود- بر مردان لازم است تا اهل و عیال خود را در این امور که مربوط به حجاب اسلامی بوده درست راهنمایی و موظف گردانند
اری فرمان پروردگار است قو انفسکم و اهلیکم نارا- اگاه باشید که خود را و اهلل بیتتانر از اتش جهنم نجات دهید.
14
هنگام پوشیدن لباس این دعا را بخواند ا للهم انی اسلک من خیره و خیر ما هو له و اعوذبک من شر ه و من شر ما هو له

پروردگارا خیر ان را از تو طلبیده و از شرش به تو پناه می برم
15-
چون لباس نو پبوشد چنین دعا بکند-الحمدالله الذی کسانی هذا و رزقنیه من غیر خول منی و لا قوه-خدا را شکر می گوییم که مرا چنین لباسی پوشاند و مرا نصیب گردان با اینکه قوت وتوان ان را نداشتم
در روایتی امده است هر کس هنگام پوشیدن لباس جدید دعا فوق را بخواند کلیه گناهان گذشته و اینده اش معاف می گردد.
16
چون عزیزی را ببیند که لباسی جدید پوشیده است چنین دعا کند تبلی و یخلف الله- بمانی و مندرس کنی و خداوند پیش از ان به تو عطا کند.
17
چون لباس را از تن در اورد چنین دعا کند بسم الله الرحمن الرحیم- در روایتی اماده که بسم الله از حجابی است میان جسم ادمی ازاو و چشم شیاطین و اجنه
در روایت امده - هرکس لباس را متکبرانه دراز بپوشد خداوند روز قیامت به او نظر رحمت نکند. و هر کس لباس ابریشمی بپوشد روز قیامت از پوشش ان محروم می گردد
19
رسول خدا صلی الله علیه و سلم فرموده طلا و ابریشم برای زنان امت حلال و برای مردان حرام هستند.
20
رسول اکرم صلی اله علیه وسلم فرمودند: لباس تا زمانی صلاحیت پینه و پیوند داره نباید ان را کهنه تصور کرد . دور انداخت- لذا پبنه و پیوند لباس از سنت است.
21
رسول اکرم صلی اله علیه وسلم فرمودند کسی با قومی مشابهت کند از همان پشمار روده لذا شایسته نیست که مسلمان با کفاره, یهودو و مصاری خود را همرنگ گرداند
22
رسول اکرم صلی الله علیه وسلم فرموداند:بخوابی و بنوشید و صدقه بدهید,به پوشید لکن مرتکب اسراف و کبر نشود,سعی کنید تا لباس پر زرق و برق استفاده نشود.
مردان از پوشش زنانه و زنان از پوشش مردانه بشدت اجتناب کنند,زیرا بر این عمل ودید شدید امده است.
23
چون کسی صورت خود را در اینه نگاه کند چنین دعا کند اللهم انت حسنت خلقی فحسن خلقی- خدایا جسم من را نیکو ساختی اخلاقم را نیز نیکو گردان








امضاء

دنیا سه روز است:
1.دیروز که که با انچه در آن بود گذشت.
2.فردا که شاید بیاید و تو نباشی'
3.و امروز که روز توست,هر انچه می توانی دران بدست بیار .وبا دعا ونیایش وتلاوت قران و عبادات و کار نیک از آن بهره گیر.......

 

 

 

تشکر

باسلام از دوستان خوبم در کلاس پرتلاش ممنونم که مطالب قشنگی در وبلاگ گذاشته اند.

یک سوال : می دانید کلاس پرتلاش معلم پرتلاشی هم داره ؟

نامه ای به معلم  خوبم

خانم چوپانی عزیزم از زحمات شما ممنونم واینکه شما کار وبلاگ نویسی را به ما یاد دادی .

نامه ای به معلم خوبم

لباس مرد و زن مسلمان

بسم الله الرحمن الرحيم
الحمد الله و صلاة و السلام علي رسول الله و علي آله و صحبه و من والاه،

خداوند متعال حجاب را براي زنان مسلمان واجب کرده است، و آن را يکي از راههاي نجات و سعادت آنها قرار داده است؛حجاب نشانه ايمان و اطاعت از خدا و عفّت وپاکدامني است و زنان را کرامت ميدهد و آنها را حفظ مي‌کند و بهترين و مهمترين وسيله براي تقوا و حياء است و جامعه‌اي که زنان آن با حجاب هستند، جامعه‌اي با عزّت و باکرامت است و هميشه از بلا ها و فتنه ها محفوظ و مصون مي‌ماند.

براي آشنايي بيشتر با ارزشهاي حجاب، به آياتي که در رابطه با حجاب هستند، مراجعه کنيد. (سوره احزاب آيه 33،36،53،59 و کل سوره نور)

شرايط حجاب اسلامى

1- پوشاندن همه بدن زن:
لباس مي‌بايست تمام بدن زن را بپوشاند از سرتا پا. امروزه متأسفانه مي بينيم خيلي از زنان گردنشان و بازوها و ساعدشان نمايان است يا اينکه بدون جوراب با پاي لخت از خانه خارج مي شوند درحاليکه خارج شدن با اين وضعيت حرام و گناه بزرگي است.

2- لباس و چادر زن بايد ضخيم باشد و نازک و شفاف نباشد:
چادر نازکي كه بدن زن از زيرآن نمايان است حجاب نيست؛ بلکه خود فتنه‌اي بزرگ است که جامعه را بسوي فساد مي‌کشاند و يکي از نشانه‌هاي قيامت است که پيامبر صلى الله عليه و سلم بدان اشاره فرموده‌اند: «که درامت من زناني پيدا مي شوند که لباس پوشيده‌اند ولي عريان هستند و اينها وارد بهشت نميشوند و حتي بوي بهشت هم به مشامشان نميخورد.» با استناد به اين حديث چادرهاي نازک و شفّافي که امروزه زنان استفاده مي کنند و دست و گردن و بدنشان مشخّص است؛ حرام است واين زنان شامل زناني هستند که پيامبر صلى الله عليه و سلم آنها را جهنّمي معرّفي کرده است.

3- لباس زن بابد گشاد باشد و چسپيده و تنگ نباشد:
يکي از فتنه‌هاي ديگري که دامنگيرجامعه اسلامي شده است، لباسهاي تنگ است که بدن زنان را مشخّص ميكند و برآمدگي‌هاي بدنشان را نمايش ميدهد و باعث ميشود که مردان را از راه عفّت و پاکدامني خارج سازد و باعث فساد و شرّ ميگردد، و خواهران گرامي بايد توجه داشته باشند که لباسشان بايد از بالا تا پايين (از شانه تا انگشتان پا) يک نواخت ويک اندازه گشاد باشد و بايد متوجه خطر لباسهايي که امروزه استعمار براي زنان طرّاحي مي کند، باشند و مدلهايي که امروز در بازار است اکثراً غيرشرعي است.

4- و يکي از شرايط ديگرچادرآن است که خود چادر زينت نباشد:
بعضي از چادرها بجاي اينکه حجاب باشند و زن را بپوشانند و زيبايي زن را پوشش دهند، خود وسيله‌اي شده‌اند براي زيباتر کردن زنان و زنان را بيشترمورد توجّه قرار ميدهد و نظر مردان را بيشترجلب مي کند. چادرهايي که گلدوزي شده يا رنگهايي زيبا و طرحهاي متنوّع به کار رفته حرام ميباشد، چون باعث فتنه و فساد مي‌شود.

5- لباس زن نبايد شبيه لباس مرد باشد:
در حديثي پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: «از ما نيست زني که خود را شبيه مرد سازد و مردي که خود را شبيه زن سازد.» در حديثي ديگر مي فرمايد: « سه نفر فرداي قيامت وارد بهشت نمي‌شوند و خداوند به آنها نگاه نمي‌کند(لطف و رحمت خدا شامل آنها نميشود) فرزندي که نافرماني پدر و مادر کند، زني که خود را شبيه مردان نمايد، مرد بي غيرت.»

طبق اين حديث پيامبر صلى الله عليه و سلم پوشيدن لباسهايي که شبيه لباس مردان است، براي زن حرام است که امروزه متأَسفانه در بين زنان ودختران مسلمان زياد شده است و دختران و زنان مسلمان پيراهن و شلوارو لباسهاي مردانه ميپوشند و با آن در خانه و مکانهاي عمومي ظاهر مي شوند و به آن افتخار ميکنند . در حاليکه خشم و لعنت خدا را براي خود مي‌خرند .

يکي از چيزهايي که امّت را هلاک ميکند بي‌حجابي و بي‌عفّتي است. امروزه ما شاهد هستيم که گروههايي از امّت به همين دليل بوسيله سيل، زلزله، طوفان، امراض، انفجار درهواپيما وقطار وغيره هلاك مي‌شوند.

مادران محترم بايد توجه داشته باشند که خارج شدن دخترانشان با مانتوي کوتاه و شلوار حرام است و بايد سعي داشته باشند که دخترانشان با مانتوي بلند و چادر خارج شوند، زيرا همانندي با مردان سبب ميشود كه لعنت خدا شامل آنها شود و بايد مراقب باشند که دخترانشان بدون حجاب خارج نشوند.

6- لباس و حجاب زن نبايد خوشبو و معطّر باشد:
در حديثي پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: «أيما امرأة استعطرت ثم خرجت فمرت على قوم ليجدوا ريحها فهي زانية وکل عين زانية»،«هر زني که عطر بزند، سپس [از خانه] خارج شود و از [کنار] گروهي رد شود تا بوي عطر او را احساس کنند، پس او زنا کار است و هر چشمي که او را مي‌بيند، زناکار است».

استفاده کردن از عطر و خوشبويي در منزل براي شوهر ثواب دارد اما در صورتي که زن از خانه خارج شود حق ندارد با لباسي که در آن عطر استفاده کرده خارج شود چون باعث تحريک مردان ميشود و آنها را به فتنه مي‌اندازد و هر زني که بوي عطر لباسش باعث فتنه شود، عذاب خدا دامنگيرش ميشود. بترسيد از روزي که هيچ پناهگاهي به جز الله نداريد.

خلاصه:
اشکالاتي در حجاب و چادر زنان
1- چادرشان تمام بدنشان را نمي پوشاند
2- چادرها نازک وشفّاف هستند.
3- چادرها زينتي و فريبنده هستند
4- چادرها خوشبو و معطّر هستند.

اشکالاتي در استفاده از چادر
1- چادر را دورگردن ميپيچند وتمام لباسشان از عقب و جلو نمايان است.
2- چادر را بدون مقنعه ميپوشند.
3- چادر را طوري مي پوشند که موي جلوي سر و گاهي هم ساير اعضاي بدنشان پيدا است.